Teleskobik vanalar, sistemdeki su seviyesinin kontrolü amacıyla kullanılan ekipmanlardır. Su tutma yapılarında sabit dikey bir boru içerisine yerleştirilmiş hareketli borunun aşağı-yukarı hareket etmesiyle seviye ayarı yapılır.
Bu vanalar, suyu taşımak için sifon prensibine göre çalışır. Su taşınması yüzeyden gerçekleştiği için dipte biriken çökeltilere müdahale etmez. Bu özellikleri sayesinde çamur alma yapılarında da tercih edilmektedir.
Ayrıca teleskobik vanalar, su seviyesinin belirlenmesinde hassas ayar imkanı sunduğundan, özellikle çökeltme havuzlarında çıkış seviyesinin kontrolü için kullanılmaktadır.